Een van de lastige dingen als je nieuw in de ondernemingsraad zit is om vanaf een afstand naar een onderwerp te kijken. Vaak gebeurt het dat je een onderwerp waar je zelf mee te maken hebt ook bekijkt vanuit je eigen bril. En dat is dan de bril van de werknemer op de werkvloer.
Als OR-lid is het je taak om breder naar een onderwerp te kijken. Om meer kanten te zien van een onderwerp. Dat lukt je alleen als je van een afstandje kijkt. Als je overzicht hebt. We noemen het ook wel een helicopterview.

Maar hoe lukt het je om vanuit je eigen positie ‘op te stijgen’?

Laten we eens kijken wat je tegen kan houden.

Om te beginnen kan het zijn dat je teveel van het onderwerp op microniveau weet.
Daardoor ben je telkens geneigd de details te bespreken. Denk bv aan een tijdsregistratiesysteem. Jij als medewerker hebt daar allerlei ervaringen mee. Je weet wat de sterke en ook wat de zwakke punten zijn. Dus als de directie een nieuw systeem in wilt voeren zul je voor je het weet ingaan op de details van het huidige systeem. (Die kaartjes die we nu hebben werken niet, dus dat moet echt anders.) De vraag achter de vraag (waarom is een nieuw systeem nodig? Welk probleem wordt er opgelost?) blijft dan ver weg. De kans is groot dat de OR vooral verhalen uitwisselt over het huidige systeem. Dat is niet de manier om van meer afstand te kijken. Integendeel, je zit er nog middenin.

Een tweede wat je kan tegenhouden is dat je te weinig kennis hebt van het onderwerp. Als je te weinig weet, kun je vaak ook geen goede vragen stellen. En dus ook geen bijdrage leveren aan een brede discussie over het onderwerp. Probeer maar eens een goed gesprek te hebben over de snaartheorie! (Zie plaatje)Natuurlijk hen je altijd mensen die evengoed een mening hebben (allemaal flauwekul!), maar die is niet gebaseerd op feiten of kennis. Dat levert dan geen goed gesprek op.

snaartheorie

Het derde dat je kan tegenhouden met meer afstand naar een onderwerp te kijken zijn je emoties.
Hoe emotioneler je betrokken bent bij een onderwerp (bijvoorbeeld de zorg voor je patient), des te lastiger is het meer afstand te nemen en je daarmee ook open te stellen voor andere zienswijzen. Wil je meer afstand hebben, dan is het zaak de emotie geen overheersende rol te laten spelen. Dat wil niet zeggen dat je je gevoel uit moet schakelen. Zeker niet! Je gevoel kan een goede graadmeter zijn om te bepalen of een voorstel voor jou wel of niet goed is. Wel is het belangrijk altijd over je gevoel te kunnen praten. Waar het om gaat is dat je nog ruimte hebt voor andere perspectieven.

Hoe kun je voorkomen dat je je laat tegenhouden door je emoties, teveel of te weinig kennis?

We hebben in het kader van onze tweede e-cursus verschillende OR-leden geïnterviewd over hoe het hen lukt om met meer afstand naar een onderwerp te kijken. Zij hebben de volgende tips:

Drie tips om met meer afstand naar een onderwerp te kijken

  1. Zoek altijd naar de vraag achter de vraag. 
    Als je het niet weet, kun je het je mede OR-leden, de ambtelijk secretaris, of de bestuurder vragen. We zullen het verduidelijken met een voorbeeld.
    Stel dat de directie komt met een voorstel om bedrijfskleding in te voeren. Hoe kan je dat onderwerp vanuit een helicopterview benaderen? Jij werkt misschien op een afdeling waar ze bedrijfskleding dragen. Dan weet je ongetwijfeld dat iedereen er een mening over heeft. De verleiding is groot om je in de details van bedrijfskleding te storten. Zeker als je het zelf draagt.
    Stel voor jezelf de volgende vragen.
    – Waarom komt de directie nu met dit voorstel?
    – Zijn er andere onderwerpen waar dit onderwerp mee te maken heeft?
    – Welk probleem wil de directie oplossen?
    – Past het onderwerp in de strategie van het bedrijf?
  2. Bespreek het met elkaar in de ondernemingsraad.
    Ieder OR-lid heeft als het goed is een eigen blik op het onderwerp. Een eigen invalshoek. Door die invalshoeken met elkaar te bespreken kom je meer te weten over wat er met het onderwerp samenhangt en kun je het breder bekijken.  Je kunt ook je eigen emoties uiten. Misschien hebben je mede-ORleden dezelfde of heel andere emoties. Of geen. Het is goed dat met elkaar uit te wisselen.
  3. verdiep je goed in het onderwerp.
    Dat kun je op verschillende manieren doen:
    – binnen je organisatie
    Praat met mensen die weet hebben van het onderwerp. Die zelf de bedrijfskleding dragen, de mensen die weten aan welke criteria het moet voldoen. Lees de stukken die er over het onderwerp geschreven zijn. En ja, bespreek het met je mede OR-leden
    buiten je organisatie
    Zoek op internet over het onderwerp. Wat is er over bekend? Kun je zien in welk soort organisaties het speelt? Stel in een linkedingroep een vraag over hoe andere OR-en met het onderwerp zijn omgegaan. Daardoor kun je ook een bredere kijk krijgen.
    Als je vakbondslid bent kun je je vakbond raadplegen. Hebben zij vaker met het onderwerp te maken gehad en kunnen ze voorbeelden geven hoe er bijvoorbeeld in andere branches mee omgegaan is.

Kortom: worstel niet te lang in je eentje. Stel vragen, praat met anderen, ga op zoek naar wat je nog wilt weten.